Empatyczni - strona główna Empatyczni - strona główna

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) – na czym polega i kiedy warto z niej skorzystać?

Terapia poznawczo-behawioralna CBT - sesja z psychoterapeutą

Zastanawiasz się, czy terapia poznawczo-behawioralna będzie dla Ciebie odpowiednia? CBT to jedno z najlepiej przebadanych podejść terapeutycznych, które pomaga milionom osób na całym świecie radzić sobie z lękiem, depresją i innymi trudnościami emocjonalnymi.

W tym artykule dowiesz się:

  • na czym polega terapia poznawczo-behawioralna,
  • jakie techniki stosuje się w CBT,
  • jak przebiegają sesje terapeutyczne,
  • kiedy warto rozważyć pracę z terapeutą poznawczo-behawioralnym.

Czym jest terapia poznawczo-behawioralna?

CBT (z angielskiego cognitive behavioural therapy) to forma psychoterapii oparta na założeniu, że nasze myśli, emocje i zachowania są ze sobą ściśle powiązane. Sposób, w jaki interpretujesz sytuacje, wpływa na Twoje samopoczucie i na to, jak reagujesz w życiu codziennym.

Przykład: Jeśli przed ważną rozmową myślisz „na pewno mi nie wyjdzie”, prawdopodobnie poczujesz lęk i będziesz zachowywać się niepewnie – co może rzeczywiście utrudnić Ci osiągnięcie sukcesu.

Terapia poznawczo-behawioralna pomaga rozpoznać te wzorce i stopniowo je zmieniać. Terapeuta wspólnie z Tobą:

  • identyfikuje automatyczne myśli pojawiające się w trudnych sytuacjach,
  • pracuje nad przekonaniami, które mogą być nieadaptacyjne (kiedyś pełniły funkcję ochronną, ale dziś utrudniają życie),
  • uczy nowych, bardziej konstruktywnych sposobów reagowania.

Jak CBT łączy podejście poznawcze z behawioralnym?

Nazwa „terapia poznawczo-behawioralna” wskazuje na dwa filary tego podejścia:

Komponent poznawczy

Koncentruje się na tym, jak myślisz:

  • jakie interpretacje nadajesz wydarzeniom,
  • jakie masz przekonania o sobie i świecie,
  • jakich błędów w rozumowaniu najczęściej się dopuszczasz.

Ten aspekt jest szczególnie ważny przy pracy z obniżonym nastrojem, niską samooceną czy nadmiernym samokrytycyzmem.

Komponent behawioralny

Dotyczy natomiast Twoich działań:

  • jakich sytuacji unikasz,
  • w jaki sposób się wycofujesz,
  • jak reagujesz w relacjach z innymi.

We współczesnej terapii poznawczo-behawioralnej oba elementy są ze sobą ściśle połączone. Terapeuta dobiera techniki, które pomagają zmienić zarówno sposób myślenia, jak i konkretne działania w codziennym życiu.


Skąd wywodzi się terapia poznawczo-behawioralna?

Historia CBT

Korzenie CBT sięgają lat 60. XX wieku, kiedy amerykański psychiatra Aaron Beck zaczął rozwijać nowe podejście do leczenia depresji. Zauważył, że u wielu pacjentów pojawia się przewidywalny wzorzec pesymistycznych interpretacji – negatywne myśli o sobie, świecie i przyszłości.

To odkrycie otworzyło drogę do pracy terapeutycznej skupionej nie tylko na zachowaniach, ale przede wszystkim na przekonaniach i sposobie myślenia.

Trzecia fala CBT

Od tamtego czasu CBT nieustannie się rozwija. Pojawiły się nowe podejścia określane jako „trzecia fala”:

  • Terapia schematów – praca z głęboko zakorzenionymi wzorcami
  • Terapia akceptacji i zaangażowania (ACT) – nacisk na wartości i akceptację
  • Terapia oparta na współczuciu (CFT) – rozwijanie samowspółczucia

Te nowsze nurty nadal mieszczą się w tradycji poznawczo-behawioralnej, ale mocniej uwzględniają pracę z emocjami, wartościami i uważnością.


W jakich trudnościach pomaga terapia poznawczo-behawioralna?

CBT jest jedną z najlepiej przebadanych metod psychoterapeutycznych na świecie. Liczne badania naukowe potwierdzają jej skuteczność szczególnie w leczeniu:

Główne wskazania (potwierdzone naukowo):

TrudnośćSkuteczność CBT
DepresjaMetoda pierwszego wyboru
Zaburzenia lękowe (fobia, lęk uogólniony, napady paniki)Bardzo wysoka
Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (OCD)Wysoka
PTSD (stres pourazowy)Wysoka
Zaburzenia odżywianiaWysoka
BezsennośćWysoka

Inne zastosowania:

  • niska samoocena
  • trudności w relacjach
  • przeciążenie stresem
  • zaburzenia osobowości
  • wsparcie przy chorobach przewlekłych

Szeroki zakres zastosowań wynika z uniwersalności mechanizmów, na których opiera się ta terapia.


Jak wyglądają sesje terapii poznawczo-behawioralnej?

Struktura sesji

Sesje CBT mają zazwyczaj określoną strukturę, co odróżnia to podejście od niektórych innych form psychoterapii:

  1. Początek – krótkie omówienie tego, co wydarzyło się od ostatniej sesji
  2. Ustalenie tematu – na czym skupimy się dzisiaj
  3. Praca merytoryczna – analiza konkretnej sytuacji (myśli, emocje, zachowania)
  4. Podsumowanie – wnioski i planowanie pracy między sesjami

Praca na konkretnych przykładach

W terapii poznawczo-behawioralnej ważna jest praca na konkretnych przykładach z Twojego życia. Terapeuta może prosić Cię o opisanie sytuacji „krok po kroku”:

  • Co się wydarzyło?
  • Co pomyślałeś?
  • Co poczułeś?
  • Jak zareagowałeś?

Czasem używa się kart pracy, diagramów czy skal nasilenia objawów – to wszystko służy lepszemu zrozumieniu mechanizmów działających w Twoim umyśle.


Jakie techniki stosuje się w terapii poznawczo-behawioralnej?

Terapeuta poznawczo-behawioralny dysponuje szerokim wachlarzem narzędzi:

Techniki poznawcze:

  • Identyfikowanie automatycznych myśli – rozpoznawanie szybkich, często nieuświadomionych interpretacji
  • Praca ze zniekształceniami poznawczymi – katastrofizowanie, czarno-białe myślenie, nadmierne uogólnianie
  • Restrukturyzacja poznawcza – wypracowywanie alternatywnych, bardziej realistycznych interpretacji

Techniki behawioralne:

  • Eksperymenty behawioralne – sprawdzanie w praktyce, czy Twoje przewidywania się potwierdzają
  • Ekspozycja – stopniowe, kontrolowane wystawianie się na sytuacje wywołujące lęk
  • Planowanie aktywności – strukturyzowanie dnia, wprowadzanie przyjemnych aktywności
  • Trening umiejętności społecznych – ćwiczenie konkretnych zachowań w relacjach

Inne techniki:

  • ćwiczenia relaksacyjne
  • praca z wartościami życiowymi
  • techniki uważności (mindfulness)

Ile trwa terapia poznawczo-behawioralna?

Standardowy czas trwania

CBT należy do terapii krótkoterminowych w porównaniu z niektórymi innymi podejściami. Często mówi się, że standardowy proces obejmuje od 12 do 20 sesji.

Od czego zależy czas trwania?

  • rodzaj i nasilenie trudności,
  • Twoja motywacja i zaangażowanie,
  • cele ustalone na początku współpracy.

Terapia długoterminowa

Przy bardziej złożonych problemach – np. długotrwałych trudnościach emocjonalnych, zaburzeniach osobowości czy współwystępujących diagnozach – terapia może trwać dłużej. Niektóre podejścia z nurtu CBT, takie jak terapia schematów, są z założenia długoterminowe.

Pamiętaj: Nie ma jednego „prawidłowego” czasu trwania terapii – to zawsze kwestia indywidualna.


Czym jest praca domowa w terapii poznawczo-behawioralnej?

Znaczenie pracy między sesjami

Jedną z charakterystycznych cech CBT jest nacisk na pracę między sesjami. Terapeuta może zaproponować Ci różne zadania:

  • prowadzenie dzienniczka myśli,
  • ćwiczenie nowych zachowań w konkretnych sytuacjach,
  • wykonywanie ćwiczeń relaksacyjnych,
  • stopniowe mierzenie się z sytuacjami, których dotąd unikałeś.

Dlaczego to działa?

Praca domowa nie jest „karą” ani testem – to naturalna część procesu terapeutycznego, która pozwala przenieść to, czego uczysz się na sesjach, do codziennego życia.

Badania pokazują, że pacjenci, którzy aktywnie angażują się w zadania między spotkaniami, osiągają lepsze rezultaty. To właśnie w codziennych sytuacjach masz okazję sprawdzić nowe strategie i stopniowo budować nowe nawyki.


Czy terapia poznawczo-behawioralna jest skuteczna?

Dowody naukowe

Skuteczność CBT została potwierdzona w setkach badań naukowych. To jedno z najlepiej udokumentowanych podejść terapeutycznych na świecie.

W wielu krajach terapia poznawczo-behawioralna jest rekomendowana jako metoda pierwszego wyboru w leczeniu:

  • depresji,
  • zaburzeń lękowych,
  • PTSD,
  • i wielu innych trudności.

Rekomendacje organizacji:

  • NICE (National Institute for Health and Care Excellence) – Wielka Brytania
  • American Psychological Association – USA
  • WHO (Światowa Organizacja Zdrowia)

Czynniki sukcesu

To, na ile psychoterapia okaże się pomocna w Twoim przypadku, zależy od wielu czynników:

  • rodzaju trudności,
  • Twojej motywacji,
  • jakości relacji z terapeutą,
  • gotowości do wprowadzania zmian w życiu.

CBT wymaga aktywnego zaangażowania i pracy między sesjami. Jeśli jednak jesteś gotowy na ten wysiłek, masz duże szanse na odczuwalne rezultaty.


Jaka jest rola terapeuty w terapii poznawczo-behawioralnej?

Terapeuta jako przewodnik

W CBT terapeuta pełni rolę przewodnika i współpracownika, a nie „wszechwiedzącego eksperta”, który mówi Ci, co masz robić. Wspólnie z Tobą:

  • definiuje problemy,
  • ustala cele terapii,
  • proponuje konkretne techniki do wypróbowania.

Jednocześnie to Ty jesteś ekspertem od własnego życia – wnosisz swoje doświadczenie, motywację i wiedzę o tym, co dla Ciebie działa.

Przejrzystość procesu

Ważną cechą terapii poznawczo-behawioralnej jest jej przejrzystość. Na ogół wiesz:

  • nad czym pracujecie,
  • dlaczego wykonujesz dane ćwiczenie,
  • jak ma ono pomóc w Twoich trudnościach.

Terapeuta wyjaśnia mechanizmy psychologiczne i dzieli się wiedzą, która może Ci pomóc lepiej rozumieć siebie.


Terapia poznawczo-behawioralna w Centrum Terapii Empatyczni

W Centrum Terapii Empatyczni w Wieliczce i Krakowie pracuje zespół specjalistów prowadzących terapię w nurcie poznawczo-behawioralnym.

Wieliczka

mgr Marta Migza – psycholog i psychodietetyk, psychoterapeuta w nurcie CBT. Łączy wiedzę psychologiczną z holistycznym podejściem do zdrowia. Wspiera osoby zmagające się z trudnościami emocjonalnymi, stresem oraz wyzwaniami związanymi z nawykami żywieniowymi.

mgr Iwona Parka – psycholog o specjalności kliniczno-sądowej, psychoterapeuta w nurcie CBT. Specjalizuje się w pracy z osobami w kryzysach emocjonalnych, doświadczającymi lęku i depresji.

mgr Małgorzata Stawarz – psycholog i psychoterapeuta w nurcie poznawczo-behawioralnym. Pracuje z osobami dorosłymi i młodzieżą zmagającymi się z zaburzeniami nastroju i trudnościami w codziennym funkcjonowaniu.

mgr Magdalena Nowobilska – psycholog i psychoterapeuta w nurcie CBT. Specjalizuje się w zaburzeniach lękowych, atakach paniki, fobiach i diagnozie ADHD u dorosłych.

Kraków-Swoszowice

mgr Natalia Jastrzębska – psycholog pracujący w nurcie CBT i Gestalt. Wspiera osoby dorosłe, młodzież i dzieci.

mgr Paulina Musiał – psycholog w nurcie poznawczo-behawioralnym. Specjalizuje się w stresie, kryzysach życiowych i trudnościach emocjonalnych.

mgr Magdalena Milczarek – psycholog w nurcie CBT. Pracuje z osobami dorosłymi i młodzieżą.

W naszej pracy łączymy klasyczne techniki CBT z elementami nowszych podejść, takich jak terapia schematów czy praca z uważnością, gdy jest to potrzebne.


Gdzie szukać rzetelnych informacji o CBT?

Źródła polskojęzyczne:

  • Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej (PTTPB) – zrzesza certyfikowanych terapeutów
  • Narodowy Fundusz Zdrowia – informacje o refundowanej psychoterapii
  • Strony uniwersytetów i ośrodków klinicznych

Źródła anglojęzyczne:

  • Association for Behavioral and Cognitive Therapies (ABCT)
  • British Association for Behavioural and Cognitive Psychotherapies (BABCP)
  • Bazy artykułów naukowych (PubMed, PsycINFO)

Podsumowanie – najważniejsze informacje

  • Terapia poznawczo-behawioralna – forma psychoterapii oparta na powiązaniu myśli, emocji i zachowań

  • Podejście poznawcze i behawioralne – CBT łączy pracę nad myśleniem z konkretną zmianą zachowań

  • Skuteczność – jedno z najlepiej przebadanych podejść, rekomendowane w leczeniu depresji i zaburzeń lękowych

  • Struktura sesji – spotkania uporządkowane, koncentrują się na konkretnych sytuacjach

  • Techniki – automatyczne myśli, zniekształcenia poznawcze, eksperymenty behawioralne, ekspozycja

  • Czas trwania – zazwyczaj 12–20 sesji, przy złożonych problemach dłużej

  • Praca domowa – zadania między sesjami zwiększają skuteczność terapii

  • Rola terapeuty – przewodnik i współpracownik, nie autorytet narzucający rozwiązania

  • Trzecia fala CBT – terapia schematów, ACT, CFT rozszerzają klasyczne podejście

  • Indywidualne podejście – terapia dostosowana do potrzeb konkretnej osoby


Potrzebujesz wsparcia?

Jeśli zmagasz się z lękiem, obniżonym nastrojem, stresem lub innymi trudnościami emocjonalnymi, nie musisz radzić sobie z tym w pojedynkę.

W Centrum Terapii Empatyczni w Wieliczce i Krakowie oferujemy profesjonalną pomoc psychologiczną i psychoterapię w nurcie poznawczo-behawioralnym, dostosowaną do Twoich potrzeb i tempa pracy.

Umów się na pierwszą konsultację →

📞 Telefon: +48 453 104 422 📧 Email: kontakt@empatyczni.com


Powiązane artykuły


FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się CBT od innych form psychoterapii?

CBT koncentruje się na obecnych problemach i konkretnych technikach zmiany myślenia oraz zachowania. Jest bardziej ustrukturyzowana i krótkoterminowa niż np. terapia psychodynamiczna. Nacisk kładziony jest na pracę między sesjami i mierzalne cele.

Ile kosztuje terapia poznawczo-behawioralna?

Koszt sesji CBT w Polsce waha się zazwyczaj od 150 do 350 zł za spotkanie (50-60 minut). Cena zależy od doświadczenia terapeuty i lokalizacji gabinetu. W Centrum Empatyczni oferujemy konkurencyjne ceny – szczegóły na stronie.

Czy CBT działa przy ciężkiej depresji?

Tak, CBT jest skuteczna przy depresji różnego nasilenia. W przypadku ciężkiej depresji często łączy się ją z leczeniem farmakologicznym. Badania pokazują, że połączenie CBT z lekami daje lepsze efekty niż sama farmakoterapia.

Czy mogę korzystać z CBT online?

Tak, terapia poznawczo-behawioralna online jest równie skuteczna jak sesje stacjonarne. W Centrum Empatyczni oferujemy konsultacje online dla osób, które preferują tę formę lub mają trudności z dojazdem.

Jak przygotować się do pierwszej sesji CBT?

Zastanów się, jakie trudności chcesz przepracować i co chciałbyś osiągnąć. Nie musisz mieć wszystkiego przemyślanego – terapeuta pomoże Ci uporządkować myśli. Warto być otwartym na nowe doświadczenia i gotowym do pracy między sesjami.

Czy CBT pomoże mi przy atakach paniki?

Tak, terapia poznawczo-behawioralna jest jedną z najskuteczniejszych metod pracy z atakami paniki. Terapeuta pomoże Ci zrozumieć mechanizm paniki, pracować z katastroficznymi myślami i stopniowo zmniejszać unikanie sytuacji wyzwalających lęk.

O autorach

Zespół Centrum Terapii Empatyczni

Interdyscyplinarny zespół specjalistów

Artykuł przygotowany przez nasz zespół psychologów i psychoterapeutów, reprezentujących różne nurty terapeutyczne i specjalizacje kliniczne.

Poznaj nasz zespół

Oceń tekst

Ocena: 4.8/5.0 (6 ocen)

Być może zainteresują Cię

Znajdziesz tutaj wiele cennych wskazówek, jak zadbać o swoje zdrowie psychiczne i radzić sobie z codziennymi wyzwaniami. Artykuły opierają się na wiedzy psychologicznej i doświadczeniu w pracy z ludźmi.

Charyzma – czym jest i jak stać się charyzmatycznym? psychologia, rozwoj-osobisty, zdrowie-psychiczne

Charyzma – czym jest i jak stać się charyzmatycznym?

14 stycznia 2026

Czym jest charyzma i jak stać się charyzmatycznym? Poznaj definicję, cechy osobowości charyzmatycznych ludzi oraz praktyczne sposoby, by ćwiczyć charyzmę.

Psychologia produktywności: jak zarządzać sobą i uniknąć wypalenia? psychologia, rozwoj-osobisty, zdrowie-psychiczne

Psychologia produktywności: jak zarządzać sobą i uniknąć wypalenia?

11 stycznia 2026

Poznaj psychologię produktywności. Dowiedz się, jak zarządzać czasem i energią, by działać efektywnie bez ryzyka wypalenia zawodowego. Sprawdź techniki i zacznij działać mądrzej!

Depresja w ciąży – jak rozpoznać objawy i jak leczyć depresję ciążową? psychologia, zdrowie, psychoterapia

Depresja w ciąży – jak rozpoznać objawy i jak leczyć depresję ciążową?

6 stycznia 2026

Depresja w ciąży to realny problem zdrowotny, który dotyka wiele kobiet. Dowiedz się, jak odróżnić depresję od wahań nastroju, jakie są objawy i czynniki ryzyka oraz jak skutecznie leczyć depresję ciążową.