Kategoria: psychologia, zdrowie-psychiczne, dzieci-i-mlodziez
Data utworzenia: 6 lut 2026
Czas czytania: 15 minut
Autor: magdalena-hossadyna
Czy zauważasz u siebie trudności z koncentracją, impulsywne decyzje lub problemy z organizacją codziennych obowiązków? A może Twoje dziecko ma kłopoty z utrzymaniem uwagi w szkole? Te objawy mogą wskazywać na ADHD – zaburzenie, które dotyka zarówno dzieci, jak i osoby dorosłe. W tym artykule wyjaśniamy, jak przebiega profesjonalna diagnoza ADHD, czego spodziewać się podczas wizyty u psychiatry i jakie możliwości leczenia są obecnie dostępne.
ADHD to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi – zaburzenie neurorozwojowe, które wpływa na codzienne funkcjonowanie milionów ludzi na całym świecie. Warto wiedzieć, że ADHD występuje u około 5-7% dzieci i 2-5% dorosłych, choć wiele przypadków pozostaje nierozpoznanych przez całe życie. Zrozumienie, czym jest ADHD, stanowi pierwszy krok do poprawy jakości życia – zarówno Twojego, jak i Twoich bliskich.
ADHD to zespół objawów, który może objawiać się różnie w zależności od wieku, płci i indywidualnych predyspozycji. U niektórych osób dominują problemy z koncentracją uwagi, u innych – nadmierna ruchliwość i impulsywność. Chociaż ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym, które towarzyszy człowiekowi od dzieciństwa, pierwsze symptomy mogą zostać właściwie rozpoznane dopiero w dorosłości. Profesjonalna diagnoza pozwala nie tylko zrozumieć źródło trudności, ale przede wszystkim wdrożyć skuteczne leczenie i strategie radzenia sobie.
Wczesna diagnoza ADHD jest szczególnie istotna, ponieważ nieleczone zaburzenie może prowadzić do wtórnych problemów psychicznych, takich jak depresja czy zaburzenia lękowe.
Objawy ADHD u dorosłych często różnią się od tych obserwowanych u dzieci. Nadpobudliwość u dorosłych może objawiać się nie tyle fizycznym niepokojem, co wewnętrznym napięciem, trudnościami z relaksacją czy ciągłym poczuciem „bycia na wysokich obrotach”. Osoba dorosła z ADHD zwykle zmaga się z problemami organizacyjnymi – zapomina o terminach, gubi rzeczy, ma trudności z planowaniem i kończeniem rozpoczętych zadań.
Impulsywność u dorosłych pacjentów przejawia się w pochopnych decyzjach finansowych, przerywaniu innym w rozmowie czy trudnościach z kontrolowaniem emocji. Wiele osób z ADHD przez lata funkcjonuje z etykietą „roztargnionego” czy „leniwego”, nie zdając sobie sprawy, że za ich trudnościami stoi konkretne zaburzenie neurologiczne.
Kobiety z ADHD szczególnie często pozostają bez diagnozy, ponieważ ich objawy bywają subtelniejsze i łatwiej je przypisać innym przyczynom, takim jak stres czy przemęczenie. Warto również zauważyć, że ADHD może współwystępować z perfekcjonizmem, co dodatkowo komplikuje obraz kliniczny.
Rozpoznanie ADHD u dzieci wymaga uważnej obserwacji zachowań w różnych środowiskach – w domu, w szkole, podczas zabawy z rówieśnikami. Dzieci z ADHD mają wyraźne trudności z siedzeniem w miejscu, czekaniem na swoją kolej i stosowaniem się do poleceń. Często sprawiają wrażenie, jakby „nie słuchały”, choć w rzeczywistości ich mózg przetwarza informacje w inny sposób.
Objawy zespołu nadpobudliwości u dzieci obejmują również:
ADHD u dzieci może współwystępować z innymi zaburzeniami, takimi jak dysleksja, trudności w nauce czy zaburzenia zachowania. Dlatego tak ważne jest, by proces diagnostyczny był kompleksowy i uwzględniał całościowy obraz funkcjonowania dziecka.
Proces diagnostyczny ADHD to wieloetapowe postępowanie, które wymaga zaangażowania doświadczonych specjalistów. Diagnozowanie ADHD opiera się na szczegółowym wywiadzie klinicznym, obserwacji zachowań oraz zastosowaniu wystandaryzowanych narzędzi diagnostycznych. W przypadku ADHD nie istnieje jeden prosty test, który jednoznacznie potwierdzi lub wykluczy zaburzenie – potwierdzenie lub wykluczenie ADHD jest możliwe dopiero po zebraniu informacji z różnych źródeł.
Proces diagnozy ADHD u dorosłych jest szczególnie wymagający, ponieważ objawy mogą być maskowane przez lata wypracowanych strategii kompensacyjnych. Diagnostyka ADHD u dorosłych opiera się na analizie funkcjonowania nie tylko w chwili obecnej, ale również w dzieciństwie – specjalista pyta o trudności szkolne, relacje z rówieśnikami i problemy z koncentracją w młodszym wieku.
Ważne jest także zebranie informacji od bliskich osób, które mogą dostarczyć obiektywnej perspektywy na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Dzięki temu diagnoza jest komplementarna i pozwala na pełne zrozumienie historii pacjenta.
Wizyta u psychiatry to kluczowy element procesu diagnostycznego ADHD. Lekarz psychiatra przeprowadza szczegółowy wywiad medyczny, pytając o obecne objawy, ich nasilenie i wpływ na różne obszary życia. Psychiatra interesuje się również historią rodzinną, ponieważ ADHD ma silny komponent genetyczny – jeśli rodzic ma ADHD, ryzyko wystąpienia zaburzenia u dziecka jest znacząco wyższe.
Podczas wizyty specjalista ocenia, czy zgłaszane trudności spełniają kryteria diagnostyczne według klasyfikacji ICD-11 lub DSM-5. Ważne jest wykluczenie innych zaburzeń, które mogą dawać podobne do ADHD objawy – na przykład zaburzeń lękowych, depresji czy zaburzeń tarczycy.
ADHD często współwystępuje z innymi problemami zdrowia psychicznego, dlatego kompleksowa ocena psychiatryczna jest niezbędna. W przypadku diagnozy ADHD lekarz psychiatra może również zaproponować leczenie farmakologiczne jako element terapii.
Psycholog odgrywa niezwykle ważną rolę w procesie diagnozy ADHD, przeprowadzając szczegółową diagnozę psychologiczną. Diagnoza ta obejmuje zastosowanie wystandaryzowanych testów oceniających funkcje poznawcze, uwagę, pamięć roboczą oraz kontrolę impulsów. Psycholog analizuje profil mocnych i słabych stron pacjenta, co pozwala lepiej zrozumieć specyfikę jego trudności.
W ramach diagnostyki stosuje się różnorodne metody testów, w tym:
Test neuropsychologiczny MOXO jest jednym z narzędzi wykorzystywanych w diagnostyce – mierzy czas reakcji, zdolność do utrzymania uwagi oraz tendencję do impulsywnych odpowiedzi. Wyniki testów stanowią cenne uzupełnienie wywiadu klinicznego i pomagają w postawieniu trafnej diagnozy.
Jeśli zastanawiasz się, jak wybrać psychoterapeutę, warto szukać specjalisty z doświadczeniem w diagnostyce neurorozwojowej.
Test przesiewowy ADHD to narzędzie, które pozwala na wstępną ocenę prawdopodobieństwa występowania zaburzenia. Test przesiewowy nie zastępuje profesjonalnej diagnozy, ale może stanowić pierwszy krok do podjęcia decyzji o konsultacji ze specjalistą. W formie online dostępnych jest wiele kwestionariuszy przesiewowych, które można wypełnić samodzielnie w domu.
Diagnozy online i leczenie online zyskują na popularności, szczególnie w kontekście wstępnych konsultacji i psychoedukacji. Należy jednak pamiętać, że profesjonalna diagnoza wymaga bezpośredniego kontaktu ze specjalistą. Wynik testu przesiewowego może wskazywać na podwyższone ryzyko ADHD, ale ostateczne rozpoznanie może postawić tylko wykwalifikowany psychiatra lub psycholog po przeprowadzeniu pełnego procesu diagnostycznego.
Pytanie o to, ile kosztuje diagnoza ADHD, jest jednym z najczęściej zadawanych przez osoby rozważające badanie. Koszty mogą się różnić w zależności od placówki i zakresu przeprowadzonych badań. W Centrum Terapii „Empatyczni” diagnoza psychologiczna kosztuje 280 zł. Warto traktować ten wydatek jako inwestycję w zdrowie i jakość życia.
Szukając miejsca do diagnozy, zwróć uwagę na doświadczenie specjalistów w pracy z pacjentami z ADHD. W przypadku diagnozy ADHD ważna jest nie tylko sama diagnoza, ale również plan dalszego postępowania – omówienie możliwości terapii, strategii radzenia sobie i ewentualnego leczenia farmakologicznego.
💡 Chcesz uzyskać profesjonalną diagnozę? Umów się na konsultację w Centrum Terapii Empatyczni lub sprawdź nasz zespół specjalistów.
Leczenie ADHD u dorosłych powinno obejmować zarówno oddziaływania terapeutyczne, jak i – w uzasadnionych przypadkach – farmakoterapię. Terapia poznawczo-behawioralna skutecznie pomaga w radzeniu sobie z objawami ADHD, uczy strategii organizacyjnych i pomaga w regulacji emocji. Terapia ADHD to proces wymagający czasu i zaangażowania, ale przynoszący wymierne korzyści.
Leczenie i diagnoza ADHD są ze sobą ściśle powiązane – trafna diagnoza pozwala na dobranie najskuteczniejszych metod terapeutycznych. Leczyć ADHD można również za pomocą leków – najczęściej stosuje się leki stymulujące, które poprawiają zdolność koncentracji i redukują impulsywność. Decyzję o włączeniu leczenia farmakologicznego podejmuje lekarz psychiatra po dokładnej analizie przypadku.
ADHD najczęściej wymaga wielokierunkowego podejścia terapeutycznego, łączącego:
ADHD zwykle nie występuje w izolacji – bardzo często towarzyszy mu jedno lub więcej innych zaburzeń. Mogą współwystępować z ADHD:
Badania wskazują, że nawet 60-80% osób z ADHD doświadcza przynajmniej jednego dodatkowego zaburzenia psychicznego w ciągu życia.
Świadomość współwystępowania różnych zaburzeń jest kluczowa dla skutecznego leczenia. ADHD prowadzi niekiedy do wtórnych problemów emocjonalnych – wieloletnie doświadczanie porażek i niezrozumienia może skutkować obniżoną samooceną i stanami depresyjnymi. Wiele osób z ADHD rozwija syndrom oszusta, nie wierząc w swoje rzeczywiste kompetencje.
ADHD polega na trudnościach w regulacji uwagi, aktywności i impulsów – i choć brzmi to abstrakcyjnie, przekłada się na bardzo konkretne problemy w życiu codziennym. Pacjenci z ADHD mogą mieć trudności z utrzymaniem pracy, budowaniem stabilnych relacji i realizacją długoterminowych celów.
Osoby dorosłe z ADHD często:
Bez odpowiedniej diagnozy i wsparcia te trudności narastają z biegiem lat, prowadząc do frustracji i poczucia niespełnienia. Warto wiedzieć, że ADHD może wpływać na style przywiązania i jakość relacji romantycznych.
Jednocześnie wiele osób z ADHD posiada unikalne talenty i zdolności – kreatywność, energię, umiejętność nieszablonowego myślenia i spontaniczność. ADHD pozwala czasem na hiperfokus – intensywne skupienie na zadaniach, które fascynują. Kluczem do poprawy jakości życia jest zrozumienie własnego funkcjonowania i nauczenie się strategii, które pozwalają wykorzystać mocne strony.
Profesjonalna diagnoza to fundament skutecznego leczenia. Zdiagnozować ADHD może tylko wykwalifikowany specjalista – psychiatra lub psycholog z doświadczeniem w diagnostyce tego zaburzenia. Zdiagnozować ADHD u dorosłego bywa trudniej niż u dziecka, ponieważ objawy mogą być mniej oczywiste i wymagają wnikliwej analizy historii życia.
W diagnozie i leczeniu ADHD kluczowa jest współpraca między pacjentem a zespołem terapeutycznym. Diagnoza ADHD u osób dorosłych to proces, który wymaga zaufania i otwartości. Dzięki temu diagnoza może być punktem wyjścia do realnej zmiany – do zrozumienia siebie, uzyskania odpowiedniego wsparcia i poprawy funkcjonowania w każdym obszarze życia.
Pełna diagnoza ADHD zazwyczaj trwa od 2 do 4 wizyt, rozłożonych na kilka tygodni. Obejmuje wywiad kliniczny, testy psychologiczne oraz konsultację psychiatryczną. Czas ten jest potrzebny, by zebrać kompleksowe informacje o funkcjonowaniu pacjenta w różnych kontekstach życiowych.
Tak, ADHD można zdiagnozować w każdym wieku. Wiele osób otrzymuje diagnozę dopiero jako dorośli, gdy uświadamiają sobie, że ich trudności mają konkretne podłoże neurologiczne. Diagnoza u dorosłych wymaga analizy objawów zarówno obecnych, jak i tych z dzieciństwa.
ADHD ma silny komponent genetyczny – badania wskazują na 70-80% dziedziczność. Jeśli rodzic ma ADHD, ryzyko wystąpienia zaburzenia u dziecka jest znacząco wyższe. Jednak czynniki środowiskowe również odgrywają rolę w nasileniu objawów.
ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym i nie można go całkowicie wyleczyć. Jednak dzięki odpowiedniej terapii, strategiom radzenia sobie i ewentualnej farmakoterapii większość osób z ADHD może prowadzić pełne, satysfakcjonujące życie. Terapia poznawczo-behawioralna jest szczególnie skuteczna w zarządzaniu objawami.
W Polsce najczęściej stosuje się leki stymulujące (metylofenidat) oraz niestymulujące (atomoksetyna). Wybór leku zależy od indywidualnej sytuacji pacjenta, współwystępujących zaburzeń i tolerancji. Decyzję o farmakoterapii podejmuje lekarz psychiatra.
Diagnoza ADHD jest możliwa w ramach NFZ, jednak czas oczekiwania na wizytę u specjalisty może być długi. Wiele osób decyduje się na prywatną diagnostykę ze względu na krótszy czas oczekiwania i kompleksowość procesu. W Centrum Empatyczni koszt diagnozy psychologicznej to 280 zł.
Przed wizytą warto przygotować informacje o swoich objawach, ich wpływie na codzienne życie, historii trudności szkolnych oraz ewentualnych problemach zdrowotnych w rodzinie. Pomocne może być również przyniesienie świadectw szkolnych lub opinii nauczycieli z dzieciństwa.
W Centrum Terapii Empatyczni w Wieliczce oferujemy kompleksową pomoc w zakresie diagnozy oraz leczenia ADHD zarówno u dzieci, jak i osób dorosłych. Nasz zespół doświadczonych psychiatrów i psychologów specjalizuje się w leczeniu objawów ADHD, zapewniając profesjonalne podejście, empatię i indywidualnie dobrany plan terapii.
Co zyskujesz?
Umów bezpłatną konsultację | Zobacz nasz zespół
Powiązane artykuły:
O autorze
psycholog, psychoterapeutka
Psycholog i psychoterapeuta z ukończonym szkoleniem na UJ Collegium Medicum. Pracuje w podejściu bio-psycho-społecznym, specjalizując się w zaburzeniach osobowości, depresji i wsparciu osób DDA/DDD.
Zobacz pełny profilOcena: 0.0/5.0 (0 ocen)
Znajdziesz tutaj wiele cennych wskazówek, jak zadbać o swoje zdrowie psychiczne i radzić sobie z codziennymi wyzwaniami. Artykuły opierają się na wiedzy psychologicznej i doświadczeniu w pracy z ludźmi.
psychologia, relacje, psychoterapia 3 lutego 2026
Toksyczny związek niszczy poczucie własnej wartości i zdrowie psychiczne. Poznaj objawy, przyczyny i dowiedz się, jak zakończyć destrukcyjną relację.
psychologia, zdrowie, psychoterapia 25 stycznia 2026
Kryzys emocjonalny może dotknąć każdego. Dowiedz się, jak rozpoznać objawy, jak radzić sobie z kryzysem i kiedy szukać profesjonalnej pomocy.
psychologia, rozwoj-osobisty, zdrowie-psychiczne 19 stycznia 2026
Czym jest inteligencja emocjonalna i jak ją budować? Poznaj cechy osób inteligentnych emocjonalnie oraz praktyczne sposoby na kształtowanie umiejętności w pracy.
