ADHD u dzieci, młodzieży i dorosłych Diagnoza i terapia ADHD u dzieci i młodzieży — Kraków, Wieliczka, online
Trudności z uwagą, impulsywnością i organizacją mogą mieć różne przyczyny. Prowadzimy diagnozę ADHD i pomagamy dobrać wsparcie dzieciom, młodzieży i dorosłym.
Pierwsza konsultacja to rozmowa bez zobowiązań — razem zobaczymy, czy i jak możemy pomóc.
§ 01
Objawy
znaki, które mogą coś znaczyć
Trudność z utrzymaniem uwagi przy zadaniach i rozmowach
Częste gubienie rzeczy, zapominanie terminów i niedokańczanie zadań
Problem z planowaniem czasu i ustalaniem kolejności działań
Działanie lub odpowiadanie pod wpływem impulsu
Nadruchliwość albo odczuwany wewnętrznie niepokój
Trudność z czekaniem i przerywanie innym
Duża zmienność skupienia zależna od zainteresowania i warunków
Objawy obecne w więcej niż jednym obszarze życia
§ 02
Co o tym mówimy
ADHD
Czym jest adhd?
ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym obejmującym utrzymujący się wzorzec nieuwagi i/lub nadruchliwości oraz impulsywności. Objawy zaczynają się w dzieciństwie, występują w co najmniej dwóch ważnych środowiskach i powodują istotne trudności w funkcjonowaniu. Rozpoznania nie stawia się na podstawie pojedynczego objawu, kwestionariusza ani samego testu komputerowego.
Kiedy warto szukać pomocy?
Trudności z uwagą lub organizacją regularnie zakłócają naukę, pracę albo obowiązki
Podobny wzorzec był obecny w dzieciństwie i występuje w kilku środowiskach
Impulsywne decyzje prowadzą do konfliktów, wypadków lub problemów finansowych
Dziecko wyraźnie trudniej niż rówieśnicy radzi sobie w domu i szkole
Dotychczasowe sposoby organizacji nie przynoszą wystarczającej poprawy
Trudności mogą współwystępować z lękiem, depresją, problemami ze snem lub używaniem substancji
Rano trzeba znaleźć klucze, przypomnieć sobie o formularzu i wyjść na czas. Dziecko zaczyna odrabiać lekcje, lecz po chwili zajmuje się czymś innym. Dorosły otwiera kilka zadań naraz i kończy dzień z poczuciem, że znów nie zrobił tego, co było najważniejsze. Takie sytuacje mogą występować przy ADHD, ale również przy niewyspaniu, depresji, lęku, przeciążeniu lub innych trudnościach.
ADHD nie jest rozpoznawane na podstawie jednej cechy ani testu online. W diagnozie sprawdza się historię od dzieciństwa, funkcjonowanie w różnych środowiskach, stopień utrudnienia życia oraz inne możliwe wyjaśnienia. Celem nie jest przyznanie etykiety, lecz zrozumienie wzorca i dobranie pomocy do rzeczywistych potrzeb.
Jak ADHD objawia się na różnych etapach życia?
Objawy zmieniają formę wraz z wiekiem, wymaganiami i otoczeniem. Nadruchliwość widoczna u dziecka może u dorosłego być odczuwana jako wewnętrzny niepokój, potrzeba ciągłej aktywności lub trudność z odpoczynkiem.
Dziecko
Może gubić przybory, nie kończyć poleceń, wstawać w nieodpowiednim momencie albo odpowiadać przed końcem pytania.
Zachowanie ocenia się w odniesieniu do wieku i rozwoju.
Nastolatek
Rosnące wymagania mogą ujawnić trudności z terminami, rozpoczynaniem zadań i kontrolowaniem impulsów. Znaczenie ma
także sen, nastrój i sytuacja szkolna.
Dorosły
Problem może dotyczyć priorytetów, dokumentów, finansów, pracy bez zewnętrznej struktury i pamiętania o
codziennych zobowiązaniach.
Relacje
Przerywanie, zapominanie ustaleń lub impulsywna reakcja mogą prowadzić do nieporozumień. Same problemy relacyjne
nie potwierdzają jednak ADHD.
Co trzeba sprawdzić przed rozpoznaniem ADHD?
Podobny obraz mogą dawać zaburzenia snu, lęk, depresja, przewlekły stres, używanie substancji, trudności w uczeniu się, spektrum autyzmu, choroby somatyczne lub działanie leków. Część z nich może też współwystępować z ADHD.
U dorosłej osoby ważne są informacje o dzieciństwie, nawet jeśli nikt wtedy nie postawił diagnozy. Brak świadectw szkolnych nie wyklucza oceny. Specjalista może korzystać z wywiadu, kwestionariuszy, dokumentów i rozmowy z osobą znającą badanego w dzieciństwie, jeśli jest to możliwe i odbywa się za zgodą.
Jak wygląda diagnoza ADHD?
Diagnozę prowadzi odpowiednio przygotowany specjalista. Obejmuje pełny wywiad kliniczny i rozwojowy, ocenę zdrowia psychicznego oraz funkcjonowania w domu, szkole, pracy i relacjach. U dzieci ważne są informacje od opiekunów i szkoły oraz perspektywa samego dziecka.
Kwestionariusze i testy komputerowe mogą dostarczyć dodatkowych danych, ale nie wystarczają do rozpoznania. Wynik przesiewowy mówi, że warto przyjrzeć się objawom dokładniej, a nie że osoba ma ADHD.
Jak wygląda leczenie i wsparcie ADHD?
Plan uwzględnia wiek, nasilenie trudności, współwystępujące problemy i preferencje osoby. Może obejmować psychoedukację, zmiany środowiskowe, wsparcie rodziców lub szkoły, strategie organizacji oraz psychoterapię skoncentrowaną na konkretnych trudnościach.
Osobno piszemy o ADHD u kobiet, ADHD w pracy i prokrastynacji przy ADHD. U dorosłych ustrukturyzowana pomoc psychologiczna może dotyczyć planowania, realizacji zadań, regulowania emocji i konsekwencji wieloletniego doświadczania niepowodzeń. Nie polega wyłącznie na używaniu kalendarza; strategie trzeba dopasować do sposobu funkcjonowania i warunków życia.
Farmakoterapia jest jedną z metod leczenia ADHD i wymaga kwalifikacji oraz monitorowania przez lekarza. Nie należy samodzielnie rozpoczynać, zmieniać dawki ani odstawiać leku. Kontrole mogą obejmować skuteczność, działania niepożądane, sen, ciśnienie, tętno oraz wzrost i masę ciała u dzieci.
Co można zmienić w otoczeniu?
Przydatne bywają krótsze instrukcje, widoczna lista kolejnych działań, ograniczenie rozpraszaczy, przerwy oraz zewnętrzne przypomnienia. W szkole lub pracy pomocne mogą być jasne ustalenia i dostosowanie sposobu przekazywania zadań. Osobno opisujemy, jak zaplanować wakacje z dzieckiem z ADHD, gdy znika szkolna struktura dnia. To nie są przywileje ani leczenie samo w sobie, lecz próba zmniejszenia przeszkód w wykonywaniu konkretnej czynności.
Nie zaleca się eliminowania barwników i dodatków jako ogólnego leczenia ADHD ani stosowania suplementów kwasów tłuszczowych jako terapii dzieci. Jeśli rodzic zauważa powtarzalny związek między konkretnym produktem a zachowaniem, warto omówić dzienniczek obserwacji z lekarzem i dietetykiem zamiast wprowadzać szerokie restrykcje.
Test ADHD online
Test ADHD online (ASRS-1.1) może uporządkować obserwacje i podpowiedzieć, czy warto zgłosić się na diagnozę ADHD. Nie odróżnia samodzielnie ADHD od depresji, lęku, braku snu czy innych przyczyn. Wynik nie powinien być podstawą do przyjmowania cudzych leków ani samodzielnego leczenia.
Jak możemy Ci pomóc?
Podczas pierwszej konsultacji omawiamy obecne trudności, ich historię oraz obszary życia, w których są widoczne. Wyjaśniamy, jakie informacje i dokumenty mogą być pomocne oraz jak wygląda dalsza diagnoza ADHD u dziecka lub osoby dorosłej. Po ocenie omawiamy wynik, potrzeby i możliwe formy wsparcia, także wtedy, gdy kryteria ADHD nie zostaną spełnione.
Diagnozę ADHD prowadzimy wyłącznie stacjonarnie, w gabinetach w Krakowie i Wieliczce, ponieważ pełna ocena wymaga bezpośredniego kontaktu. Terapia i konsultacje po diagnozie mogą odbywać się również online.
Często zadawane pytania o ADHD
Czy ADHD można rozpoznać dopiero w dorosłości?
Diagnozę można postawić dorosłej osobie, ale specjalista sprawdza, czy typowe objawy były obecne już w
dzieciństwie i utrzymały się później. Brak wcześniejszej diagnozy nie oznacza braku ADHD.
Czy test ADHD online wystarcza do diagnozy?
Nie. Test przesiewowy jest tylko jednym źródłem informacji. Diagnoza wymaga wywiadu klinicznego i rozwojowego,
oceny funkcjonowania w różnych środowiskach oraz rozważenia innych możliwych przyczyn.
Czy osoba spokojna może mieć ADHD?
Tak. U części osób przeważają trudności z uwagą i organizacją, a nadruchliwość jest niewielka lub odczuwana
wewnętrznie. O rozpoznaniu decyduje cały wzorzec objawów i ich wpływ na życie.
Czy ADHD leczy się wyłącznie lekami?
Nie. Plan może obejmować zmiany środowiskowe, psychoedukację, wsparcie psychologiczne i, po konsultacji
lekarskiej, farmakoterapię. Dobór zależy od wieku, nasilenia trudności i potrzeb osoby.
Czy ADHD mija z wiekiem?
Sposób przejawiania się objawów może zmieniać się wraz z wiekiem, ale u części osób trudności utrzymują się w
dorosłości. Potrzebę dalszego leczenia i wsparcia ocenia się na podstawie aktualnego funkcjonowania.
Podczas diagnozy dziecka rodzic może po raz pierwszy usłyszeć opis, który przypomina jego własne dzieciństwo i codzienność. Wyjaśniamy, co oznacza dziedziczność ADHD i kiedy warto umówić własną konsultację.
Rozproszenie, przeciążenie i trudności społeczne mogą pojawiać się zarówno w ASD, jak i ADHD. Sam objaw nie mówi jeszcze, skąd się bierze. Wyjaśniamy, na czym polega diagnoza różnicowa i dlaczego obie neuroróżnorodności mogą współwystępować.
Niektóre kobiety trafiają na ocenę spektrum autyzmu dopiero po latach wyczerpania, trudności sensorycznych lub uczenia się relacji według obserwowanych reguł. Wyjaśniamy, czym jest maskowanie i jak wygląda całościowa diagnoza.
§ 05
Sprawdź siebie
bezpłatny test psychologiczny
Bezpłatny test · 5 minut · 18 pytań
Test ADHD online (ASRS-1.1) — darmowy przesiewowy test ADHD u dorosłych
Darmowy test ADHD online dla dorosłych oparty na skali ASRS-1.1 (WHO). Wynik od razu, bez maila. Sprawdź, czy warto rozważyć diagnozę ADHD u specjalisty.
Psycholożka i psychoterapeutka w trakcie szkolenia humanistyczno-doświadczeniowego. Pracuje z osobami dorosłymi przechodzącymi kryzys lub żałobę, doświadczającymi obniżonego nastroju, lęku albo trudności w relacjach. Prowadzi również diagnozę ADHD u dorosłych.
Psycholożka i psychoterapeutka psychodynamiczna. Pracuje z młodzieżą i osobami dorosłymi doświadczającymi obniżonego nastroju, lęku, kryzysów życiowych oraz trudności w relacjach.
Psycholożka pracująca z dziećmi i osobami dorosłymi. Pomaga przyjrzeć się stresowi, napięciu, trudnościom emocjonalnym i relacyjnym. W pracy z dziećmi uwzględnia rozwijanie samoregulacji oraz kompetencji społecznych.
Psycholożka pracująca z dziećmi w spektrum autyzmu oraz doświadczającymi trudności społecznych i emocjonalnych. Prowadzi TUS i konsultuje osoby dorosłe zgłaszające obniżony nastrój, kryzys lub trudności w relacjach.
Psycholożka pracująca z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi. Konsultuje osoby doświadczające lęku, stresu, kryzysu lub niskiego poczucia własnej wartości oraz rodziców dzieci z niepełnosprawnością.
psycholog, psychoterapeuta w trakcie szkolenia, pedagog, socjoterapeuta
Wieliczka
·
Online
Psycholożka, pedagog i socjoterapeutka oraz psychoterapeutka w trakcie szkolenia psychodynamicznego. Pracuje z dziećmi od 10. roku życia, młodzieżą, dorosłymi i rodzicami przy trudnościach emocjonalnych, szkolnych i wychowawczych.