Asertywność: co to znaczy i jak się jej nauczyć
Odmawiasz i przez trzy dni układasz w głowie wyjaśnienia. Asertywność bywa mylona ze stanowczością albo z egoizmem, a jest umiejętnością mówienia o swoim stanowisku bez atakowania drugiej osoby.
Obszar wsparcia · Dorośli · Młodzież
Surowa ocena siebie może prowadzić do unikania, perfekcjonizmu i trudności z granicami. Pomagamy sprawdzić, co podtrzymuje ten wzorzec i jak nad nim pracować.
Znajdź odpowiedniego specjalistę
Pierwsza konsultacja to rozmowa bez zobowiązań — razem zobaczymy, czy i jak możemy pomóc.
Częste ocenianie siebie jako gorszej lub niekompetentnej osoby
Trudność z przyjmowaniem pochwał i zauważaniem osiągnięć
Unikanie nowych sytuacji z obawy przed błędem lub oceną
Perfekcjonizm i odkładanie zadań do ostatniej chwili
Porównywanie się z innymi, zwłaszcza w mediach społecznościowych
Zgadzanie się wbrew sobie i trudność ze stawianiem granic
Nadmierna zależność nastroju od opinii innych osób
Wstyd i długa analiza własnych pomyłek
Samoocena odnosi się do sposobu, w jaki osoba ocenia siebie i własne możliwości. Niska samoocena nie jest odrębną diagnozą. Może stanowić utrwalony wzorzec albo towarzyszyć depresji, lękowi społecznemu, traumie, przemocy, ADHD lub innym trudnościom. Praca wymaga sprawdzenia zarówno przekonań, jak i zachowań, które je podtrzymują.
Dostajesz dobrą informację zwrotną, ale pamiętasz głównie jedno zdanie o rzeczy do poprawy. Przed wysłaniem wiadomości czytasz ją kilka razy, a później analizujesz, czy nie zabrzmiała głupio. Niska samoocena często nie wygląda jak ciągłe mówienie źle o sobie. Może ukrywać się w odkładaniu, perfekcjonizmie i rezygnowaniu z ważnych sytuacji.
Samoocena zmienia się zależnie od obszaru i sytuacji. Można ufać swoim kompetencjom zawodowym, a jednocześnie czuć się niepewnie w relacjach. Celem terapii nie jest przekonanie, że jest się najlepszą osobą w każdej dziedzinie, lecz bardziej trafna i mniej karząca ocena siebie.
Rezygnacja z rozmowy, zadania lub relacji chroni przed możliwą oceną, ale odbiera możliwość zebrania nowych doświadczeń.
Błąd jest traktowany jak dowód braku wartości. Zadanie pochłania zbyt dużo czasu albo nie zostaje rozpoczęte, bo wynik może nie być idealny.
Obawa przed odrzuceniem utrudnia odmowę i wyrażanie potrzeb. Zgoda przynosi chwilowe bezpieczeństwo, lecz zwiększa przeciążenie i żal.
Umysł łatwiej zauważa potknięcia i sygnały krytyki, a pomija dane niezgodne z negatywnym obrazem siebie.
Wpływ mogą mieć doświadczenia krytyki, przemocy, wykluczenia, porównywania lub warunkowej akceptacji. Znaczenie ma też obecna sytuacja: toksyczne środowisko pracy, kontrolująca relacja albo media społecznościowe mogą stale dostarczać materiału do porównań.
Niska ocena siebie może być częścią depresji, lęku społecznego, PTSD, zaburzeń odżywiania albo wieloletniego życia z nierozpoznanym ADHD. Jeśli zmiana pojawiła się nagle, warto sprawdzić nastrój, zdrowie, sen i ostatnie wydarzenia.
Samo powtarzanie pozytywnych zdań często nie zmienia utrwalonego wzorca. W terapii można sprawdzać, jak powstaje ocena siebie, jakie informacje są pomijane i co dzieje się po błędzie. Ważna jest także zmiana zachowania: próba wykonania zadania wystarczająco dobrze, wyrażenie odmowy albo pozostanie w rozmowie mimo obawy przed oceną.
Przykładowe pytanie brzmi nie „czy jestem wartościową osobą?”, lecz „jakie fakty biorę pod uwagę, oceniając tę konkretną sytuację?”. Pozwala to oddzielić wynik jednego działania od globalnego sądu o sobie.
Asertywność nie oznacza wygrywania rozmowy ani mówienia wszystkiego bez względu na skutek. Obejmuje jasne wyrażenie stanowiska z uwzględnieniem praw drugiej osoby. Można ćwiczyć krótkie komunikaty, tolerowanie czyjegoś niezadowolenia i odróżnianie poczucia winy od realnej odpowiedzialności. Więcej przykładów znajdziesz w artykule o tym, czym jest asertywność i jak się jej uczyć. Gdy ochrona obrazu siebie prowadzi do koloryzowania i ukrywania faktów, warto przyjrzeć się też nawykowemu kłamstwu i budowaniu fałszywego obrazu siebie.
Test asertywności może pomóc zauważyć obszary do rozmowy, ale nie diagnozuje niskiej samooceny. Wynik zależy od kontekstu i nie pokazuje, czy trudność wynika z lęku, przemocy, różnic kulturowych czy innego problemu.
Niska samoocena sama w sobie nie jest stanem nagłym. Pilnej pomocy wymagają jednak zamiar samobójczy, przygotowania do samobójstwa, ciężkie samouszkodzenie lub brak możliwości zachowania bezpieczeństwa. W takiej sytuacji zadzwoń pod 112 albo zgłoś się do najbliższego SOR. Jeśli nie ma bezpośredniego zagrożenia życia, ale pojawiają się myśli rezygnacyjne lub samobójcze, możesz zadzwonić pod całodobowy, bezpłatny telefon zaufania 116 123 albo Centrum Wsparcia 800 70 2222. Przy przemocy w relacji pierwszeństwo mają działania ochronne.
Na pierwszej konsultacji omawiamy sytuacje, w których ocena siebie najbardziej ogranicza działanie, oraz to, co robisz, aby uniknąć krytyki lub odrzucenia. Sprawdzamy również nastrój, lęk, relacje, historię doświadczeń i bezpieczeństwo. Na tej podstawie ustalamy cel i formę pracy.
Możesz skorzystać z konsultacji psychologicznej, psychoterapii dorosłych, psychoterapii online albo wsparcia dla dzieci i młodzieży. Spotkania prowadzimy w Krakowie i Wieliczce. Plan może dotyczyć samooceny bez odrębnego rozpoznania albo uwzględniać leczenie trudności, której jest ona częścią.
Nie. Jest opisem sposobu oceniania siebie. Może występować samodzielnie jako obszar trudności albo towarzyszyć depresji, lękowi, traumie, ADHD i innym problemom.
Skromność nie musi ograniczać działania ani prowadzić do globalnie negatywnej oceny siebie. Niska samoocena często wiąże się z unikaniem, silnym wstydem i pomijaniem własnych kompetencji.
Same hasła mogą być niewystarczające, szczególnie gdy brzmią niewiarygodnie. Praca zwykle obejmuje sprawdzanie przekonań, zmianę zachowania i zbieranie konkretnych doświadczeń.
Nie. Może wskazać sytuacje, które warto omówić, ale wynik nie wyjaśnia przyczyny trudności i nie zastępuje konsultacji.
Zależy to od zakresu problemu, jego historii i współwystępujących trudności. Cele i postępy powinny być określone konkretnie i regularnie oceniane.
Wykonaj test asertywności (18 pytań) i sprawdź, czy Twój styl komunikacji jest bierny, asertywny czy agresywny. Wynik i interpretacja od razu.
Wykonaj bezpłatny testpsycholog, psychoterapeuta w trakcie szkolenia
Wieliczka
Psycholożka i psychoterapeutka w trakcie szkolenia humanistyczno-doświadczeniowego. Pracuje z osobami dorosłymi przechodzącymi kryzys lub żałobę, doświadczającymi obniżonego nastroju, lęku albo trudności w relacjach. Prowadzi również diagnozę ADHD u dorosłych.
W czym pomaga
Dobry wybór, jeśli przechodzisz kryzys lub stratę albo chcesz przyjrzeć się emocjom i relacjom w terapii opartej na rozmowie.
psycholog, psychoterapeuta
Wieliczka
Psycholożka i psychoterapeutka psychodynamiczna. Pracuje z młodzieżą i osobami dorosłymi doświadczającymi obniżonego nastroju, lęku, kryzysów życiowych oraz trudności w relacjach.
W czym pomaga
Dobry wybór, jeśli chcesz przyjrzeć się temu, jak przeżywasz emocje i relacje, oraz rozważasz regularną psychoterapię psychodynamiczną.
psycholog
Wieliczka Online
Psycholożka pracująca z dziećmi i osobami dorosłymi. Pomaga przyjrzeć się stresowi, napięciu, trudnościom emocjonalnym i relacyjnym. W pracy z dziećmi uwzględnia rozwijanie samoregulacji oraz kompetencji społecznych.
W czym pomaga
Dobry wybór, jeśli ty lub Twoje dziecko doświadczacie stresu, napięcia albo trudności w relacjach i szukacie konsultacji psychologicznej.
psycholog
Wieliczka Online
Psycholożka pracująca z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi. Konsultuje osoby doświadczające lęku, stresu, kryzysu lub niskiego poczucia własnej wartości oraz rodziców dzieci z niepełnosprawnością.
W czym pomaga
Dobry wybór, jeśli szukasz konsultacji dla dziecka, także w spektrum autyzmu, lub wsparcia jako rodzic albo osoba dorosła w kryzysie.
psycholog, psychoterapeuta w trakcie szkolenia, pedagog, socjoterapeuta
Wieliczka Online
Psycholożka, pedagog i socjoterapeutka oraz psychoterapeutka w trakcie szkolenia psychodynamicznego. Pracuje z dziećmi od 10. roku życia, młodzieżą, dorosłymi i rodzicami przy trudnościach emocjonalnych, szkolnych i wychowawczych.
W czym pomaga
Dobry wybór, jeśli szukasz wsparcia dla dziecka lub nastolatka w trudnościach szkolnych i emocjonalnych albo pracy nad własnym kryzysem.
psycholog, psychoterapeuta w trakcie szkolenia
Wieliczka Online
Psycholog i psychoterapeuta w trakcie szkolenia psychodynamiczno-systemowego. Pracuje z dorosłymi doświadczającymi lęku, obniżonego nastroju, wypalenia, kryzysu lub trudności w relacjach.
W czym pomaga
Dobry wybór, jeśli chcesz psychodynamicznie zrozumieć źródła lęku, obniżonego nastroju lub trudności w relacjach.
Obszar wsparcia · niska samoocena
Pierwsza konsultacja to rozmowa bez zobowiązań — wspólnie zobaczymy, czy i jak możemy pomóc.
Centrum Terapii Empatyczni · Kraków · Wieliczka · online