Diagnoza ADHD u dorosłych

Diagnoza ADHD u dorosłych w Krakowie i Wieliczce

Coraz więcej dorosłych dowiaduje się o swoim ADHD dopiero po 25., 30. czy 40. roku życia — często przy okazji diagnozy dziecka, zmiany pracy na bardziej wymagającą, wypalenia zawodowego albo po przeczytaniu artykułu o ADHD u kobiet lub ADHD i prokrastynacji. W Centrum Terapii Empatyczni prowadzimy diagnozę ADHD u osób dorosłych stacjonarnie, w gabinetach w Krakowie (Swoszowice) i Wieliczce.

Czym jest ADHD u dorosłych?

ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) to zaburzenie neurorozwojowe, które zaczyna się w dzieciństwie i u większości osób utrzymuje się w dorosłości. Szacuje się, że ok. 60% osób z ADHD w dzieciństwie nadal spełnia kryteria diagnostyczne jako dorośli — choć objawy często zmieniają formę. Wewnętrzny niepokój zastępuje fizyczną nadruchliwość, a trudności z koncentracją zaczynają kolidować z pracą, relacjami i zarządzaniem codziennymi obowiązkami.

ADHD u kobiet jest historycznie niedoreprezentowane — typowy obraz “wiercącego się chłopca” sprawił, że dziewczynki z dominującym typem nieuważnym latami pozostawały bez diagnozy. Jeśli rozpoznajesz się w opisie ADHD dopiero teraz, to nie znaczy, że “się nadinterpretujesz” — to znaczy, że system diagnostyczny dopiero teraz Cię zauważył. Więcej: ADHD u kobiet — niedoreprezentowane objawy.

Dlaczego warto przeprowadzić wstępną diagnozę ADHD jako dorosły?

• Zrozumienie swoich trudności
• Koniec obwiniania się za “lenistwo” czy “brak silnej woli”
• Dostęp do odpowiedniego leczenia i wsparcia
• Lepsze strategie radzenia sobie
• Poprawa jakości życia

Objawy ADHD u dorosłych

Nieuwaga:

• Trudności z koncentracją na nudnych zadaniach
• Łatwe rozpraszanie się
• Problemy z organizacją i planowaniem
• Zapominanie o terminach i spotkaniach
• Gubienie rzeczy

Impulsywność:

• Podejmowanie pochopnych decyzji
• Przerywanie innym
• Trudności z czekaniem
• Impulsywne zakupy

Nadaktywność (u dorosłych często wewnętrzna):

• Wewnętrzny niepokój
• Trudności z relaksem
• Nadmierna gadatliwość
• Podejmowanie wielu projektów naraz

Jak wygląda wstępna diagnoza?

1. Wywiad kliniczny (50-90 min) Szczegółowa rozmowa o aktualnych objawach i ich wpływie na życie — pracę, relacje, codzienne funkcjonowanie. Omawiamy, co Cię tu sprowadziło i jakie masz oczekiwania wobec procesu diagnozy.

2. Historia rozwojowa Analiza funkcjonowania w dzieciństwie — ADHD musi być obecne od wczesnych lat (kryterium DSM-5: początek przed 12. rokiem życia). Pomocne są stare świadectwa szkolne, opinie nauczycieli, wspomnienia rodziców.

3. Ocena profilu objawów na podstawie 18 kryteriów DSM-5 Wspólnie analizujemy każde kryterium DSM-5 dla ADHD u dorosłych w dwóch domenach (uwaga + impulsywność/nadruchliwość) i w dwóch środowiskach (dom + praca lub nauka).

4. Diagnostyka różnicowa ADHD vs spektrum autyzmu (ASD) Ważny element procesu. ADHD u dorosłych potrafi wyglądać bardzo podobnie do nierozpoznanego spektrum autyzmu, szczególnie u kobiet i osób wysokofunkcjonujących. W wywiadzie klinicznym sprawdzamy, czy obraz objawów nie wskazuje na ASD — a jeśli tak, otrzymasz rzetelną informację i wskazówki, gdzie wykonać pełną diagnozę spektrum (wymaga ona specjalistycznych narzędzi obserwacyjnych, którymi obecnie nie dysponujemy).

5. Diagnostyka różnicowa z innymi tłami ADHD u dorosłych bywa mylone też z lękiem uogólnionym, depresją (zwłaszcza atypową i maskowaną drażliwością), PTSD, zaburzeniami snu, wypaleniem zawodowym i stanem po długotrwałym stresie. Każde z tych tła sprawdzamy w wywiadzie i, gdy to konieczne, dodatkowymi narzędziami.

6. Omówienie wyników + pisemna opinia Spotkanie podsumowujące i dokument zawierający opis wywiadu, wyniki testów, rozpoznanie (lub jego brak), zalecenia do dalszego postępowania i rekomendacje terapeutyczne/farmakologiczne.

ADHD u dorosłych a inne zaburzenia — dlaczego różnicowanie ma znaczenie

Wiele dorosłych zgłasza się do diagnozy z przekonaniem “to musi być ADHD” — bo TikTok, bo znajomy się zdiagnozował, bo lista objawów w internecie idealnie pasuje. W praktyce diagnostycznej wygląda to często inaczej. Te objawy mogą być symptomem:

• Zaburzeń lękowych (lęk uogólniony, lęk społeczny) — chroniczny niepokój pochłania zasoby uwagi
• Depresji — anhedonia i wyczerpanie obniżają motywację i koncentrację
• PTSD lub trauma rozwojowa — hiperczujność i dysregulacja emocjonalna
• Zaburzeń snu (bezsenność, bezdech) — chroniczne zmęczenie udające ADHD
• Spektrum autyzmu (ASD) — szczególnie u kobiet, gdzie obraz może być mylący
• Wypalenia zawodowego — przeciążenie poznawcze imitujące deficyty uwagi
• Zaburzeń tarczycy — niedoczynność tarczycy obniża szybkość przetwarzania

Profesjonalna diagnoza wykluczy lub potwierdzi te alternatywy. To dlatego pełna diagnoza ADHD u dorosłych zajmuje do 4 spotkań, a nie 15 minut.

Po wstępnej diagnozie

Diagnoza to początek drogi. Oferujemy:

• Psychoedukacja o ADHD — zrozumienie, jak Twój mózg działa (często moment przełomowy)
• Coaching ADHD — praktyczne strategie zarządzania energią, czasem i emocjami
• Psychoterapia ADHD — w nurcie CBT lub terapii schematów (psychoterapia dorosłych)
• Współpraca z psychiatrą — kierujemy do zaufanych psychiatrów, opinia psychologiczna stanowi podstawę do farmakoterapii
• Wsparcie w pracy/relacjach — strategie dla ADHD w pracy i ADHD a prokrastynacja

Ile trwa i ile kosztuje diagnoza ADHD

Pełny proces diagnozy ADHD u dorosłych obejmuje zwykle 4 spotkania (50–90 minut każde): wywiad kliniczny i rozwojowy, ocena profilu objawów według 18 kryteriów DSM-5, diagnostyka różnicowa z ASD i z innymi tłami (w razie potrzeby dodatkowe kwestionariusze). Na końcu omawiamy wyniki i — jeśli jest potrzebna — przygotowujemy pisemną opinię psychologiczną. Aktualne stawki znajdziesz w cenniku.

Po diagnozie — opinia psychologiczna

Na życzenie przygotowujemy pisemną opinię psychologiczną podsumowującą wywiad, wyniki testów i wnioski diagnostyczne. Dokument jest przydatny w kontakcie z psychiatrą (farmakoterapia), pracodawcą, uczelnią lub ZUS.

💚 Twoja specjalistka: mgr Magda Januszewska – psycholożka prowadząca diagnozę ADHD u osób dorosłych, po szkoleniach z diagnostyki różnicowej ADHD i ASD. Umów konsultację →

FAQ – najczęstsze pytania o diagnozę ADHD u dorosłych